وقتی دسترسی به سرویسهای خارجی هر چند وقت یک بار مختل میشود و خرید اشتراک با کارت ایرانی هم ممکن نیست، سؤال اصلی بسیاری از کاربران این است: کدام ابزار هوش مصنوعی رایگان واقعاً به درد کار روزمره من میخورد؟ در این راهنما ابزارهای رایگان را بر اساس اطلاعات رسمی پاییز ۲۰۲۶ دستهبندی میکنیم، میگوییم پلن رایگان هر کدام دقیقاً چه چیزی میدهد و چطور با پرامپت درست، بیشترین بهره را از نسخه رایگان ببرید. پیش از شروع، اگر از وضعیت دسترسی مطمئن نیستید، راهنمای تحریم هوش مصنوعی برای ایرانیان را بخوانید.
چرا نسخه رایگان امروز از نسخه پولی دیروز قویتر است؟
در سال ۲۰۲۶ شرکتها مدلهای نسل جدید را به پلنهای رایگان هم آوردهاند. مثلاً OpenAI از ۸ اکتبر ۲۰۲۶، مدل GPT-6 Luna را به کاربران رایگان و Go در بخش Chat داده و Anthropic اعلام کرده Claude Haiku 5.5 برای همه پلنهای Claude.ai از جمله رایگان قابل انتخاب است. یعنی کاربر رایگان امروز به مدلی دسترسی دارد که از مدلهای پرچمدار دو سال پیش قویتر است.
دسته ۱: چتباتهای همهکاره
| ابزار |
مدل در پلن رایگان (طبق اعلام رسمی) |
نقطه قوت |
نکته برای کاربر ایرانی |
| ChatGPT |
GPT-6 Luna با Intelligent UI |
پاسخ تعاملی، تصویری و ابزارسازی |
ایران پشتیبانینمیشود؛ ریسک حساب |
| Claude.ai |
Claude Haiku 5.5 |
سرعت، خلاصهسازی، متن تمیز |
ایران پشتیبانینمیشود؛ ریسک حساب |
| DeepSeek (وب و اپ) |
DeepSeek-V4.1-Flash-1017 |
کدنویسی و ساخت پروژه، در وب و اپ |
شرایط استفاده و حریم خصوصی را بخوانید |
| Meta AI |
Muse (از جمله Muse Image برای تصویر) |
تولید و ویرایش تصویر |
در دسترس بودن بسته به کشور متفاوت است |
محدودیتهای پیام و سقف استفاده در پلنهای رایگان مدام تغییر میکند؛ عدد دقیق را در صفحه قیمت هر سرویس ببینید.
دسته ۲: سرویسهای ایرانی
سرویسهای ایرانی متعددی دسترسی به مدلهای زبانی را با پرداخت ریالی یا اعتبار رایگان اولیه ارائه میدهند. مزیت اصلی آنها دسترسی بدون ابزار دور زدن و پرداخت آسان است. پیش از استفاده بررسی کنید از کدام مدل استفاده میکنند، داده شما کجا ذخیره میشود و سیاست حریم خصوصیشان چیست. کنار هر ابزاری که انتخاب میکنید، پرامپت فارسی آماده و تستشده کیفیت خروجی را بسیار بالا میبرد.
دسته ۳: مدلهای متنباز (رایگان برای همیشه)
مدلهای اپنویت را میتوانید یک بار دانلود کنید و بدون حساب کاربری اجرا کنید. اکتبر ۲۰۲۶ ماه پرباری برای این مدلها بود:
- DeepSeek-V4.1-Flash-1017: وزنها در Hugging Face و ModelScope. جزئیات در مقاله دیپ سیک V4.1.
- Meta Muse Spark Open: بسیار بزرگ؛ با مجوز Muse Model License. جزئیات در مقاله متا میوز اسپارک.
- Mistral Large 4: وعده انتشار وزنها تا پایان اکتبر. جزئیات در مقاله میسترال لارج ۴.
- MiniMax H3: مدل ویدیوساز متنباز از ۳ اوت ۲۰۲۶.
مدلهای بزرگ سختافزار سنگین میخواهند. برای کامپیوتر شخصی، دنبال نسخههای کوچکتر یا فشردهشده باشید. منطق اجرای محلی را در هوش مصنوعی لبهای توضیح دادهایم.
دسته ۴: ابزارهای تصویر و ویدیو
برای ساخت تصویر، ابزارهای چتبات بالا معمولاً قابلیت تصویرسازی هم دارند. برای ویدیو، مدلهایی مثل Wan3.0، Seedance 2.5 و MiniMax H3 معمولاً اعتبار آزمایشی محدود میدهند. مقایسه کامل را در بهترین هوش مصنوعی ساخت ویدیو ۲۰۲۶ ببینید. اصول نوشتن پرامپت تصویر را هم در آموزش پرامپت نویسی عکس توضیح دادهایم.
کدام ابزار رایگان برای چه کاری؟
| کار |
پیشنهاد |
| نوشتن ایمیل، متن اداری، ترجمه |
هر چتبات همهکاره + پرامپت آماده |
| خلاصهسازی اسناد طولانی |
مدلهای با زمینه طولانی مثل Claude Haiku 5.5 (زمینه یک میلیون توکن در API) |
| برنامهنویسی |
DeepSeek V4.1 در وب یا مدلهای متنباز |
| آموزش و یادگیری |
GPT-6 با Intelligent UI برای توضیح تعاملی |
| داده محرمانه |
فقط مدل متنباز روی دستگاه خودتان |
۷ ترفند برای بیشترین بهره از نسخه رایگان
- یک بار، کامل بپرسید: سقف پیام محدود است؛ همه زمینه را در اولین پیام بدهید.
- قالب خروجی را مشخص کنید: «جدول با ۴ ستون» یا «حداکثر ۱۵۰ کلمه» تا نیازی به اصلاح دوباره نباشد.
- نقش بدهید: «تو یک ویراستار ارشد فارسی هستی» کیفیت را محسوس بالا میبرد.
- مثال بزنید: یک نمونه از خروجی دلخواه، ده جمله توضیح را جایگزین میکند.
- پرامپتهای خوب را ذخیره کنید: اگر حساب بسته شد یا ابزار عوض شد، از صفر شروع نکنید.
- کارهای ساده را به مدل سبک بسپارید: مدلهای سنگین را برای کار سخت نگه دارید.
- داده حساس ندهید: اطلاعات شخصی یا محرمانه را در سرویسهای رایگان وارد نکنید.
نمونه پرامپت برای کار روزمره
تو یک دستیار اداری دقیق هستی.
این یادداشت جلسه را بخوان و خروجی بده:
۱) خلاصه در ۵ خط
۲) جدول کارها با ستونهای «کار»، «مسئول»، «مهلت»
۳) سؤالهایی که بیپاسخ مانده
اگر مسئول یا مهلت مشخص نیست، «نامشخص» بنویس.
[متن یادداشت]
دهها نمونه از این نوع پرامپت برای کارهای اداری را در آموزش هوش مصنوعی برای کارمندان آوردهایم و صدها پرامپت دستهبندیشده دیگر در دکترپرامپت هست.
ریسکها و نکات امنیتی
- ابزارهای «رایگان» ناشناس ممکن است داده شما را برای آموزش یا تبلیغات استفاده کنند؛ سیاست حریم خصوصی را بخوانید.
- اپلیکیشنهای تقلبی با نام ChatGPT یا Claude در فروشگاههای غیررسمی زیادند؛ فقط از منابع رسمی نصب کنید.
- حسابهای آماده فروشی ریسک بسته شدن بالایی دارند.
- خروجی هوش مصنوعی ممکن است اشتباه باشد؛ اعداد، نقلقولها و اطلاعات پزشکی و حقوقی را همیشه بررسی کنید.
جمعبندی
ابزارهای هوش مصنوعی رایگان در پاییز ۲۰۲۶ از همیشه قویترند: GPT-6 Luna در ChatGPT، Claude Haiku 5.5 در Claude.ai، DeepSeek V4.1 در وب و موجی از مدلهای متنباز. برای کاربر ایرانی، ترکیب یک سرویس در دسترس، یک مدل متنباز بهعنوان پشتیبان و یک مجموعه پرامپت آماده، مطمئنترین راه برای کار بدون وقفه است.
منابع: OpenAI: GPT-6 for everyone · Anthropic: Claude Haiku · DeepSeek V4.1-Flash-1017 · Meta: Muse Image
سؤالات متداول
بهترین ابزار هوش مصنوعی رایگان در ۲۰۲۶ کدام است؟
به کار شما بستگی دارد. برای کار عمومی، ChatGPT با GPT-6 Luna و Claude.ai با Haiku 5.5 در پلن رایگان در دسترساند؛ برای کدنویسی DeepSeek V4.1؛ و برای داده محرمانه، مدلهای متنباز روی دستگاه خودتان.
آیا ChatGPT رایگان از GPT-6 استفاده میکند؟
بله؛ طبق اعلام OpenAI، از ۸ اکتبر ۲۰۲۶ کاربران رایگان و Go از GPT-6 Luna در بخش Chat استفاده میکنند.
آیا Claude نسخه رایگان دارد؟
بله؛ Anthropic اعلام کرده Claude Haiku 5.5 در Claude.ai برای همه پلنها، از جمله رایگان، قابل انتخاب است.
کدام ابزار رایگان برای کاربران ایرانی امنتر است؟
مدلهای متنباز روی دستگاه خودتان و سرویسهای داخلی معتبر، چون به حساب خارجی وابسته نیستند. برای سرویسهای خارجی ریسک بسته شدن حساب وجود دارد.
چطور از نسخه رایگان بیشترین استفاده را ببرم؟
همه زمینه را در اولین پیام بدهید، قالب خروجی را مشخص کنید، نقش و مثال بدهید و پرامپتهای خوب را ذخیره کنید.
آیا اطلاعات محرمانه را میتوان به ابزارهای رایگان داد؟
توصیه نمیشود. برای داده حساس از مدلهای متنباز محلی یا سرویسهایی با سیاست حریم خصوصی روشن استفاده کنید.