در چند ماه گذشته، آزمایشگاههای چینی پشت سر هم مدلهای بزرگ عرضه کردهاند و خیلی از آنها اوپنویت هستند، یعنی وزنهایشان برای دانلود منتشر میشود. در این مقاله، تازهترین مدل هوش مصنوعی چینی را بر اساس صفحات رسمی سازندگان مرور میکنیم: Kimi K3 و K2.8 Preview از Moonshot AI، GLM-5.3 از Z.ai، Wan3.0 از علیبابا و MiniMax H3. بعد میگوییم برای برنامهنویسی، تولید محتوا و کاربر ایرانی کدام گزینه منطقیتر است.
چرا مدلهای چینی مهم شدهاند؟
- وزن باز: چند مدل با وزن باز منتشر شدهاند و میتوانید آنها را روی سرور خودتان، مثلاً یک سرور داخلی، اجرا کنید.
- تمرکز روی کدنویسی ایجنتی: Kimi و GLM هر دو در نسخههای اخیر روی کار طولانی ایجنت در ترمینال تمرکز کردهاند.
- تنوع: از مدل متنی و کدنویسی تا ویدیو (Wan) و چندوجهی (MiniMax).
Kimi K3 و Kimi K2.8 Preview (Moonshot AI)
Moonshot AI در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶ مدل Kimi K3 را معرفی کرد؛ مدلی بزرگ با حدود ۲.۸ تریلیون پارامتر که بهصورت باز منتشر شده است. سپس در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ نسخه Kimi K2.8 Preview را با شناسه kimi-for-coding برای برنامهنویسی عرضه کرد. طبق مستندات Kimi:
- کانتکست تا یک میلیون توکن.
- سه سطح تلاش تفکر: low، high و max.
- Moonshot عملکرد آن را «نزدیک به K3» توصیف میکند، با تمرکز روی کار کدنویسی.
GLM-5.3 (Z.ai)
Z.ai در ۱۴ اوت ۲۰۲۶ مدل GLM-5.3 را معرفی کرد. نکته جالب این است که GLM-5.3 روی همان مدل پایه GLM-5.2 ساخته شده و همه پیشرفتها از پسآموزش (post-training) آمده است. ارقام اعلامشده Z.ai:
| شاخص |
GLM-5.3 |
| بهبود در Z.ai Code Bench |
۵۰٪ |
| Terminal Bench 3.0 |
۲۸.۳ |
| DeepSWE |
۶۶.۹ |
| CyberGym |
۸۴.۵ |
- سطوح تفکر low، high و max؛ تفکر قابل خاموش کردن نیست.
- Z.ai گزارش داده GLM-5.3 در ارزیابیهای امنیتی ۲٬۴۳۶ آسیبپذیری در ۲۶۹ پروژه پیدا کرده است.
- Z.ai وعده داده وزنها دو هفته پس از معرفی منتشر شوند؛ پیش از استفاده آفلاین، وضعیت فعلی انتشار را در صفحه رسمی چک کنید.
Wan3.0 (علیبابا)
Wan3.0 نسل جدید مدل ویدیوی علیبابا است که نسخه عمومی (GA) آن در ۲۴ اوت ۲۰۲۶ عرضه شد. برای مقایسه با Veo، Sora و سایر ابزارهای ویدیو، بهترین هوش مصنوعی ساخت ویدیو در ۲۰۲۶ را بخوانید.
MiniMax H3
MiniMax مدل H3 را در ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ معرفی کرد و در ۳ اوت آن را اوپنسورس کرد. بنابراین H3 هم در دسته مدلهای قابل اجرای محلی قرار میگیرد.
جدول خلاصه
| مدل |
سازنده |
تاریخ |
نکته کلیدی |
| Kimi K3 |
Moonshot AI |
۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶ |
حدود ۲.۸ تریلیون پارامتر، باز |
| Kimi K2.8 Preview |
Moonshot AI |
۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ |
کدنویسی، کانتکست ۱M |
| GLM-5.3 |
Z.ai |
۱۴ اوت ۲۰۲۶ |
پسآموزش روی پایه 5.2 |
| Wan3.0 |
Alibaba |
GA ۲۴ اوت ۲۰۲۶ |
ویدیو |
| MiniMax H3 |
MiniMax |
۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ |
اوپنسورس از ۳ اوت |
مدلهای چینی در برابر مدلهای آمریکایی
مدلهای پرچمدار آمریکایی مثل Claude Opus 5.5، GPT-6.1 Sol و Gemini 4 Argon هنوز در بیشتر بنچمارکهای رسمی کدنویسی جلوترند؛ برای جزئیات کلود اپوس ۵.۵ و دیپ سیک V4.1 را ببینید. مزیت مدلهای چینی بیشتر در دسترسپذیری وزنها، امکان میزبانی شخصی و تنوع گزینههاست. چون اعداد بنچمارک هر شرکت روی مجموعه تست خودش گزارش میشود، مقایسه مستقیم بین جدولها دقیق نیست.
برای کاربر ایرانی چه معنایی دارد؟
- مدل وزنباز را میتوان روی سرور داخلی یا سرور اجارهای اجرا کرد و وابستگی به حساب خارجی را کم کرد؛ البته به GPU قوی نیاز دارد.
- شرایط دسترسی به API هر شرکت متفاوت است؛ پیش از ثبتنام، شرایط استفاده و کشورهای پشتیبانیشده را بخوانید.
- راهکارهای دسترسی و ریسکها را در تحریم هوش مصنوعی برای ایرانیان توضیح دادهایم.
پرامپت پیشنهادی برای مدلهای کدنویسی چینی
تو یک مهندس نرمافزار هستی. وظیفه: [توضیح].
محدودیتها: زبان [Python/PHP]، بدون کتابخانه جدید، تست واحد برای هر تابع.
قبل از نوشتن کد، برنامه کوتاه بده؛ بعد کد کامل؛ در پایان دستور اجرای تستها.
پاسخ توضیحی را به فارسی بنویس و کد و کامنتها را انگلیسی.
برای نوشتن این نوع پرامپتها، مهندسی پرامپت و پرامپت برنامه نویسی را ببینید؛ پرامپتهای موضوعی بیشتر هم در دستهبندی پرامپت دکترپرامپت مرتب شدهاند.
جمعبندی
موج مدلهای چینی در ۲۰۲۶ با Kimi K3 و K2.8، GLM-5.3، Wan3.0 و MiniMax H3 ادامه دارد. اگر میزبانی شخصی و وزن باز برایتان مهم است، این مدلها ارزش آزمایش دارند؛ اگر بالاترین دقت کدنویسی را میخواهید، مدلهای پرچمدار آمریکایی هنوز جلوترند.
منابع: Kimi · Moonshot AI docs · Z.ai GLM-5.3 · MiniMax H3 · MiniMax H3 open source · Alibaba Cloud: Wan3.0 GA
سؤالات متداول
جدیدترین مدل هوش مصنوعی چینی کدام است؟
از جدیدترینها Kimi K2.8 Preview (۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶)، GLM-5.3 (۱۴ اوت ۲۰۲۶) و Wan3.0 (GA در ۲۴ اوت ۲۰۲۶) هستند.
Kimi K3 چیست؟
مدل بزرگ Moonshot AI با حدود ۲.۸ تریلیون پارامتر که در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶ بهصورت باز معرفی شد.
GLM-5.3 چه فرقی با GLM-5.2 دارد؟
همان مدل پایه را دارد و پیشرفتها از پسآموزش آمده؛ Z.ai بهبود ۵۰ درصدی در Code Bench خود گزارش کرده است.
آیا میتوان مدلهای چینی را روی سرور شخصی اجرا کرد؟
مدلهایی که وزنشان منتشر شده، مثل Kimi K3 و MiniMax H3، قابل اجرای محلیاند اما سختافزار قوی لازم دارند.
مدلهای چینی بهتر از GPT و Claude هستند؟
در بیشتر بنچمارکهای رسمی کدنویسی، مدلهای پرچمدار آمریکایی هنوز جلوترند؛ مزیت مدلهای چینی وزن باز و انعطاف میزبانی است.
MiniMax H3 اوپنسورس است؟
بله، MiniMax آن را ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ معرفی و ۳ اوت اوپنسورس کرد.