OpenAI در کمتر از دو ماه چند مدل از نسل ششم را عرضه کرده و اسمها کمی گیجکننده شدهاند: GPT-6 Astra، GPT-6 Sol، GPT-6 Luna و حالا جی پی تی ۶.۱ Sol. در این مقاله تمرکز ما روی GPT-6.1 Sol است که ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ (۷ مهر ۱۴۰۵) معرفی شد، و توضیح میدهیم چه فرقی با GPT-6 Sol و Astra دارد و GPT-6 در خود ChatGPT با قابلیت Intelligent UI چه چیزی را عوض کرده است. اگر میخواهید درباره خود Astra و نکات پرامپت آن بدانید، مقاله چت جی پی تی ۶ (GPT-6 Astra) را بخوانید؛ اینجا سراغ بقیه خانواده میرویم.
نقشه خانواده GPT-6
| مدل |
جایگاه |
قیمت API ورودی/خروجی (هر میلیون توکن) |
| GPT-6 Astra |
هوشمندترین مدل OpenAI برای بهترین نتیجه |
۱۰ / ۵۰ دلار؛ کش ۱ دلار |
| GPT-6.1 Sol |
ارتقای Sol؛ نزدیک به Astra با یکپنجم قیمت |
۲ / ۱۰ دلار؛ کش ۰.۱۰ دلار |
| GPT-6 Sol |
مدل میانی؛ مدل ChatGPT برای کاربران پولی |
۲ / ۱۰ دلار |
| GPT-6 Luna |
سریع و کارآمد برای کار روزمره در مقیاس بالا |
۰.۱۰ / ۰.۵۰ دلار؛ کش ۰.۰۱ دلار |
OpenAI هنگام معرفی Sol و Luna اعلام کرد قیمت API این دو مدل ۵۰ درصد کمتر از قیمت تبلیغاتی GPT-5.6 است: Sol از ۴ و ۲۰ دلار به ۲ و ۱۰ دلار و Luna از ۰.۲۰ و ۱.۲۰ دلار به ۰.۱۰ و ۰.۵۰ دلار.
جی پی تی ۶.۱ Sol چیست؟
به گفته OpenAI، GPT-6.1 Sol ارتقای GPT-6 Sol است که در کدنویسی ایجنتی، کار با کامپیوتر و کار حرفهای تقریباً به هوش GPT-6 Astra میرسد، با یکپنجم قیمت استاندارد ورودی و خروجی Astra. شعار رسمی آن «هوش نزدیک به Astra با یکپنجم قیمت» است.
- شناسه API: gpt-6.1-sol
- قیمت: ۲ دلار ورودی، ۱۰ دلار خروجی و ۰.۱۰ دلار ورودی کششده برای هر میلیون توکن
- کش ارزان: ورودی کششده ۹۵ درصد ارزانتر از ورودی استاندارد و ۵۰ درصد ارزانتر از کش GPT-6 Sol؛ مناسب ایجنتهایی که زمینه را بین درخواستها تکرار میکنند
- دسترسی در ChatGPT: برای کاربران Plus، Pro، Business، Enterprise و Edu در بخشهای ChatGPT Work و Codex؛ طبق اطلاعیه، هنوز در بخش Chat نیست
- نسخه Ultrafast: OpenAI گفته نسخهای با تولید توکن تا ۸ برابر سریعتر از سرعت استاندارد در Codex عرضه میکند
در کارت سیستم GPT-6.1 Sol، OpenAI طبق چارچوب آمادگی خود این مدل را در امنیت سایبری در سطح «Critical» و در تواناییهای زیستی و شیمیایی در سطح «High» طبقهبندی کرده است؛ یعنی با محافظتهای ویژه عرضه میشود.
GPT-6 Sol در برابر رقبا
OpenAI در معرفی Sol و Luna چند مقایسه آورده است. در AutomationBench که گردشکارهای تجاری را با ۴۷ ابزار در فروش، بازاریابی، عملیات، پشتیبانی، مالی و منابع انسانی میسنجد، GPT-6 Sol در تلاش xhigh امتیاز ۳۳.۲ درصد با هزینه ۰.۲۷ دلار برای هر کار گرفته است. OpenAI میگوید این امتیاز بالاتر از Claude Opus 5 در حداکثر تلاش با ۹ درصد هزینه آن است. در Agents' Last Exam هم Sol در حداکثر تلاش ۵۶.۴ درصد گرفته است. اینها اعداد خود OpenAI هستند و با تنظیمات خودش.
GPT-6 در ChatGPT و Intelligent UI
در ۷ اکتبر ۲۰۲۶ OpenAI اعلام کرد GPT-6 با قابلیتی به نام Intelligent UI به بخش Chat در ChatGPT میآید: از همان روز برای Plus، Pro، Business و Enterprise و از روز بعد، ۸ اکتبر، برای کاربران رایگان و Go. GPT-6 در ChatGPT برای پلنهای پولی با GPT-6 Sol و برای پلنهای رایگان و Go با GPT-6 Luna کار میکند.
Intelligent UI دقیقاً چیست؟
OpenAI مدل را آموزش داده تا پاسخ را با ترکیبی از متن، تصویر و عناصر تعاملی بسازد. پاسخها میتوانند گرافیک، دکمه، فرم، نمودار و تجربههای تعاملی داشته باشند. یک مقایسه میتواند کنار هم نمایش داده شود، توضیح یک مفهوم با نمودار تعاملی بیاید، و حتی میتوانید از ChatGPT بخواهید یک ابزار کوچک بسازد؛ مثل ماشینحساب پسانداز، تقسیمکننده صورتحساب یا یک بازی داخل گفتگو. وقتی جواب متنی ساده بهتر باشد، مدل همان را میدهد.
شروع پاسخ در حین فکر کردن
تغییر دیگر این است که ChatGPT حالا میتواند در حالی که هنوز فکر میکند، شروع به جواب دادن کند. به گفته OpenAI، برای سؤالهایی که جستجوی وب لازم دارند، GPT-6 Instant بهطور میانگین ۴۴ درصد زودتر از GPT-5.6 Instant شروع به پاسخ میکند.
پرامپتنویسی برای GPT-6 و Intelligent UI
با Intelligent UI، نوع خروجی را میتوانید صریحتر بخواهید. چند الگو:
یک ماشینحساب تعاملی بساز که با وارد کردن مبلغ ماهانه، سود سالانه و تعداد سال، رشد پسانداز را نشان دهد. توضیحات فارسی باشد و نمودار رشد را هم نشان بده.
مقایسه سه گوشی زیر را کنار هم و بهصورت جدول تعاملی نشان بده: [نام گوشیها]. معیارها: قیمت، باتری، دوربین، پشتیبانی نرمافزاری. در پایان یک پیشنهاد بر اساس بودجه ۳۰ میلیون تومان بده.
مفهوم «بهره مرکب» را برای دانشآموز کلاس نهم با یک نمودار تعاملی توضیح بده که بتواند نرخ سود را تغییر دهد و نتیجه را ببیند.
برای معلمها این قابلیت بهخصوص جذاب است؛ ایدههای بیشتر را در هوش مصنوعی برای معلمان ببینید. و اگر میخواهید پرامپتهای آماده برای این مدلها را مرور کنید، آرشیو پرامپت دکترپرامپت را ببینید.
کدام مدل GPT-6 را انتخاب کنیم؟
- کاربر عادی ChatGPT: لازم نیست کاری کنید؛ GPT-6 بهطور پیشفرض فعال است؛ Luna در پلن رایگان و Sol در پلنهای پولی.
- توسعهدهنده با بودجه محدود: GPT-6.1 Sol بهترین تعادل هوش و قیمت را طبق اعلام OpenAI دارد؛ بهخصوص برای ایجنتهایی که از کش زیاد استفاده میکنند.
- کارهای حیاتی و پیچیده: Astra همچنان بهترین مدل OpenAI است.
- پردازش حجم بالا و ارزان: Luna با ۰.۱۰ و ۰.۵۰ دلار.
GPT-6.1 Sol در برابر رقبای غیر OpenAI
قیمت ۲ و ۱۰ دلاری GPT-6.1 Sol دقیقاً برابر قیمت معرفی Gemini 4 Argon تا ۳۰ نوامبر و برابر Claude Sonnet 5.5 است. برای مقایسه دقیقتر، مقاله مقایسه جمنای ۴ آرگون با GPT-6 و Claude و مقایسه کلود هایکو ۵.۵ و سونت ۵.۵ را بخوانید.
نکته برای کاربران ایرانی
ChatGPT رسماً در ایران پشتیبانی نمیشود و از ۲۱ اکتبر گزارشهایی از اختلال دسترسی منتشر شده است. پیش از هر اقدامی، راهنمای تحریم هوش مصنوعی برای ایرانیان را بخوانید.
جمعبندی
GPT-6.1 Sol نسخه اقتصادی و نزدیک به سقف خانواده GPT-6 است: با یکپنجم قیمت Astra، کش بسیار ارزان و تمرکز روی کدنویسی ایجنتی و کار حرفهای. در سمت کاربر عادی هم GPT-6 با Intelligent UI تجربه ChatGPT را از گفتگوی متنی به رابطهای تعاملی برده است. اگر توسعهدهنده هستید، Sol 6.1 را روی کار واقعیتان با Astra مقایسه کنید؛ OpenAI خودش همین را توصیه میکند.
منابع: OpenAI: GPT-6.1 Sol · OpenAI: GPT-6 for everyone · OpenAI: GPT-6 Sol and Luna · OpenAI API docs · ChatGPT release notes
سؤالات متداول
جی پی تی ۶.۱ Sol چه زمانی معرفی شد؟
OpenAI مدل GPT-6.1 Sol را در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ معرفی کرد.
فرق GPT-6.1 Sol با GPT-6 Astra چیست؟
طبق اعلام OpenAI، 6.1 Sol در کدنویسی ایجنتی و کار حرفهای تقریباً به هوش Astra میرسد، با یکپنجم قیمت: ۲ و ۱۰ دلار در برابر ۱۰ و ۵۰ دلار برای هر میلیون توکن.
آیا GPT-6.1 Sol در ChatGPT در دسترس است؟
برای کاربران Plus، Pro، Business، Enterprise و Edu در ChatGPT Work و Codex. طبق اطلاعیه رسمی، هنوز در بخش Chat نیست.
Intelligent UI در ChatGPT چیست؟
قابلیتی در GPT-6 که پاسخها را با متن، تصویر و عناصر تعاملی مثل نمودار، فرم، دکمه و ابزارهای کوچک میسازد.
کاربران رایگان ChatGPT از کدام مدل استفاده میکنند؟
از ۸ اکتبر ۲۰۲۶، کاربران رایگان و Go از GPT-6 Luna و کاربران پولی از GPT-6 Sol در بخش Chat استفاده میکنند.
قیمت API مدل GPT-6 Luna چقدر است؟
۰.۱۰ دلار ورودی، ۰.۵۰ دلار خروجی و ۰.۰۱ دلار ورودی کششده برای هر میلیون توکن.